Την απόφαση του Δημοτικού Συμβουλίου Ηράκλειας για τη συγκρότηση των μελών διοικητικού συμβουλίου της Δημοτικής Επιχείρησης Ύδρευσης Αποχέτευσης Δήμου Ηράκλειας, ακύρωσε η Αποκεντρωμένη Διοίκηση Μακεδονίας- Θράκης.
Μεταξύ άλλων, η Αποκεντρωμένη αναφέρει πως από τον αυτεπάγγελτο έλεγχο της απόφασης, προέκυψε ότι δεν υπήρξε μέριμνα κατά την λήψη αυτής από το δημοτικό συμβούλιο, προκειμένου να τηρηθούν υποχρεωτικά οι διατάξεις της υφιστάμενης νομοθεσίας για την προβλεπόμενη ποσόστωση συμμετοχής των δύο (2) φύλων στο διοικητικό συμβούλιο της ΔΕΥΑΗ.
Αναλυτικά, το σκεπτικό της απόφασης:
«Ο Γραμματέας Αποκεντρωμένης Διοίκησης Μακεδονίας – Θράκης
Έχοντας υπόψη:
1. Τις διατάξεις των άρθ.63, 64 του ν.4954/2022 (ΦΕΚ136/Α΄) «Συμπληρωματικά μέτρα για την εφαρμογή του Κανονισμού (ΕΕ) 2019/788 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου σχετικά με την Ευρωπαϊκή Πρωτοβουλία Πολιτών και του Εκτελεστικού Κανονισμού (ΕΕ) 2019/1799 της Επιτροπής για τη θέσπιση τεχνικών προδιαγραφών για τα επιμέρους επιγραμμικά συστήματα συγκέντρωσης – Διατάξεις σχετικές με την εκλογική διαδικασία και τον έλεγχο εσόδων και δαπανών κομμάτων, συνασπισμών και υποψηφίων βουλευτών και αιρετών – Λοιπές επείγουσες διατάξεις», όπως τροποποιήθηκαν και ισχύουν.
2. Τις διατάξεις του ν.4727/20 (ΦΕΚ 184 Α/23-9-2020): Ψηφιακή Διακυβέρνηση (Ενσωμάτωση στην Ελληνική Νομοθεσία της Οδηγίας (ΕΕ) 2016/2102 και της Οδηγίας (ΕΕ) 2019/1024) – Ηλεκτρονικές Επικοινωνίες (Ενσωμάτωση στο Ελληνικό Δίκαιο της Οδηγίας (ΕΕ) 2018/1972) και άλλες διατάξεις.
3. Τις διατάξεις των άρθρων 6, 65, 72, 214, 225, 226, 231, 238 του ν.3852/2010, «Νέα Αρχιτεκτονική της Αυτοδιοίκησης και της Αποκεντρωμένης Διοίκησης – Πρόγραμμα Καλλικράτης», (ΦΕΚ 87Α΄/07-06-2010), όπως τροποποιήθηκαν και ισχύουν.
4. Τις διατάξεις των άρθρων 74, 116, 117 και 131 του ν.4555/2018 (ΦΕΚ-133 Α/19-7-2018) : «Μεταρρύθμιση του θεσμικού πλαισίου της Τοπικής Αυτοδιοίκησης – Εμβάθυνση της Δημοκρατίας – Ενίσχυση της Συμμετοχής – Βελτίωση της οικονομικής και αναπτυξιακής λειτουργίας των Ο.Τ.Α. [Πρόγραμμα «ΚΛΕΙΣΘΕΝΗΣ Ι»] – Ρυθμίσεις για τον εκσυγχρονισμό του πλαισίου οργάνωσης και λειτουργίας των ΦΟΔΣΑ – Ρυθμίσεις για την αποτελεσματικότερη, ταχύτερη και ενιαία άσκηση των αρμοδιοτήτων σχετικά με την απονομή ιθαγένειας και την πολιτογράφηση – Λοιπές διατάξεις αρμοδιότητας Υπουργείου Εσωτερικών και άλλες διατάξεις», όπως τροποποιήθηκαν και ισχύουν.
5. Τις διατάξεις των άρθρων 28 και 28Α του ν.4325/2015 (ΦΕΚ 47/11.05.2015 τεύχος Α’) «Εκδημοκρατισμός της Διοίκησης – Καταπολέμηση Γραφειοκρατίας και Ηλεκτρονική Διακυβέρνηση. Αποκατάσταση αδικιών και άλλες διατάξεις», όπως το τελευταίο προστέθηκε με τις διατάξεις του άρθρου 24 του Ν. 4368/2016 (ΦΕΚ Α΄ 21).
6. Τις διατάξεις του ν.3463/2006 (ΦΕΚ114/Α’/2006) «Κώδικας Δήμων και Κοινοτήτων», όπως τροποποιήθηκαν και ισχύουν.
7. Το π.δ.142/27-12-2010 «Οργανισμός της Αποκεντρωμένης Διοίκησης Μακεδονίας Θράκης», (ΦΕΚ 235 Α/27-12-2010).
8. Τις διατάξεις του άρθρου 24 του π.δ.142/2010, ‘’Μέχρι την έναρξη λειτουργίας της Αυτοτελούς Υπηρεσίας Εποπτείας ΟΤΑ, η εποπτεία του Κράτους επί των ΟΤΑ και των νοµικών τους προσώπων, όπως αυτή ορίζεται στο άρθρο 214 του ν.3852/2010, ασκείται από το Τµήµα Προσωπικού και τα Τµήµατα Διοικητικού Οικονοµικού της Αποκεντρωµένης Διοίκησης.
9. Την αριθμ.πρωτ.86781/19-12-2022 (ΦΕΚ/Υ.Ο.Δ.Δ/1183) Απόφαση του Υπουργού Εσωτερικών: «Διορισμός του Ιωάννη Σάββα του Κωνσταντίνου, στη θέση του μετακλητού Γραμματέα Αποκεντρωμένης Διοίκησης Μακεδονίας – Θράκης».
10. Την αριθμ.4835/εγκ.43/16.01.2024 του Υπουργείου Εσωτερικών «Τα Νομικά πρόσωπα, οι σύνδεσμοι και οι επιχειρήσεις της πρωτοβάθμιας Τοπικής Αυτοδιοίκησης– ορισμός και συγκρότηση των οργάνων διοίκησής τους.
11. Την αριθμ. πρωτ.94360/01-07-2023 απόφαση του Γραμματέα Αποκεντρωμένης Διοίκησης Μακεδονίας – Θράκης: «Ανάθεση άσκησης αρμοδιοτήτων σε οργανικές μονάδες της Αποκεντρωμένης Διοίκησης Μακεδονίας – Θράκης και παροχή εξουσιοδότησης υπογραφής πράξεων και εγγράφων «Με εντολή Γραμματέα» στους προϊσταμένους των οργανικών μονάδων της Αποκεντρωμένης Διοίκησης Μακεδονίας – Θράκης».
12. Την αριθμ.11/2024 (ΑΔΑ:9YIBVRT-K51) απόφαση του δημοτικού συμβουλίου του Δήμου Ηράκλειας με θέμα «Ορισμός των μελών του Διοικητικού Συμβουλίου της Δημοτικής Επιχείρησης Ύδρευσης Αποχέτευσης Δήμου Ηράκλειας.
13.Με τις διατάξεις της παρ.3 του άρ.64 του ν. 4954/2022, όπως τροποποιήθηκαν και ισχύουν ορίζεται ότι: «3. Μέχρι την έναρξη λειτουργίας της Αυτοτελούς Υπηρεσίας Εποπτείας Ο.Τ.Α., όπου στα άρθρα 128, 129, 130 και 131 του ν. 4555/2018 (Α’ 133) αναφέρεται Συντονιστής ή Επόπτης Ο.Τ.Α., νοείται ο Γραμματέας της οικείας Αποκεντρωμένης Διοίκησης. Για τον Συντονιστή ή τον Γραμματέα της Αποκεντρωμένης Διοίκησης που άσκησε ή ασκεί καθήκοντα Επόπτη Ο.Τ.Α. ισχύουν τα κωλύματα εκλογιμότητας και ασυμβίβαστα της περ. γ) της παρ. 2 του άρθρου 10 και της περ. γ) της παρ. 2 του άρθρου 48 του ν. 4804/2021 (Α’ 90)».
14. Με τις διατάξεις του 117 του ν.4555/2018 που αντικατέστησαν αυτές του άρθρου 226 ν. 3852/2010 ορίζεται ότι: «1. Ο Επόπτης Ο.Τ.Α. μπορεί αυτεπαγγέλτως να ακυρώσει οποιαδήποτε απόφαση των συλλογικών ή μονομελών οργάνων των δήμων, των περιφερειών, των νομικών προσώπων αυτών, καθώς και των συνδέσμων τους, για λόγους νομιμότητας, μέσα σε προθεσμία δύο (2) μηνών αφότου η απόφαση έχει δημοσιευτεί ή εκδοθεί.
2. Οι δήμοι, οι περιφέρειες, οι σύνδεσμοι και τα νομικά πρόσωπα αυτών υποχρεούνται να παρέχουν αμελλητί κάθε στοιχείο που ζητείται από την ΑΥΕ Ο.Τ.Α. με σκοπό την άσκηση του ελέγχου νομιμότητας.».
15. Σύμφωνα με τις διατάξεις της παρ.1 του άρθρου 238 του ν. 3852/2012, όπως αυτό αντικαταστάθηκε από το άρθρο 131 του ν. 4555/2018 και τις όμοιες των άρθρων 63-66 ν. 4954/2022, μέχρι την έναρξη λειτουργίας της ΑΥΕ Ο.Τ.Α. ο έλεγχος νομιμότητας των πράξεων, κατά τα άρθρα 225 έως 227, ασκείται από τον Γραμματέα της οικείας Αποκεντρωμένης Διοίκησης και τις Ειδικές Επιτροπές του άρθρου 152 του Κώδικα Δήμων και Κοινοτήτων (ν. 3463/2006, Α’ 114), οι οποίες βρίσκονται στις έδρες των περιφερειών που ανήκουν στην ανωτέρω Αποκεντρωμένη Διοίκηση, καθώς και τις Επιτροπές Ελέγχου των Πράξεων του άρθρου 68 του Κώδικα Νομαρχιακής Αυτοδιοίκησης (π.δ. 30/1996, Α’ 21), που βρίσκονται στην έδρα της οικείας Αποκεντρωμένης Διοίκησης.
16. Σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 65 του ν.3852/2010 όπως ισχύει, «1.Το δημοτικό συμβούλιο αποφασίζει για όλα τα θέματα που αφορούν το δήμο, εκτός από εκείνα που ανήκουν εκ του νόμου στην αρμοδιότητα του δημάρχου ή άλλου οργάνου του δήμου ή το ίδιο το δημοτικό συμβούλιο μεταβίβασε σε επιτροπή του. 2.Το δημοτικό συμβούλιο εκφράζει τις θέσεις του σε θέματα τοπικού ενδιαφέροντος και γνωμοδοτεί όποτε δημόσιες αρχές ή αρμόδια όργανα ζητούν τη γνώμη του…».
17. Σύμφωνα με τις διατάξεις της παρ.2 του άρθρου 6 του ν. 4623/19 (ΦΕΚ 134 Α/9-8- 2019), ορίζεται ότι «1. Η ΔΕΥΑ που συνιστάται από έναν (1) μόνο Δήμο διοικείται από ενδεκαμελές Διοικητικό Συμβούλιο, το οποίο ορίζεται από το δημοτικό συμβούλιο με τους αναπληρωτές του και αποτελείται από τον Δήμαρχο ή τον οριζόμενο από αυτόν σύμβουλο ως Πρόεδρο και έξι (6) ακόμη αιρετούς εκπροσώπους του Δήμου, εκ των οποίων οι τέσσερις (4) ανήκουν στην παράταξη του επιτυχόντος συνδυασμού. Εκτός από τους αιρετούς εκπροσώπους του Δήμου, σύμφωνα με το προηγούμενο εδάφιο, ως μέλη του Διοικητικού Συμβουλίου ορίζονται ακόμη, με τους αναπληρωτές τους, ένα (1) μέλος ως εκπρόσωπος των εργαζομένων στην επιχείρηση, που υποδεικνύεται από την πλέον αντιπροσωπευτική συνδικαλιστική οργάνωση των εργαζομένων στην επιχείρηση ή, εφόσον ελλείπει τέτοια, από το σύνολο των εργαζομένων στην επιχείρηση, τους οποίους ο Πρόεδρος του Διοικητικού Συμβουλίου συγκαλεί σε γενική συνέλευση για τον σκοπό αυτόν, ένα (1) μέλος ως εκπρόσωπος περιβαλλοντικού ή κοινωνικού φορέα της περιοχής, κάτοχος πτυχίου Α.Ε.Ι. της ημεδαπής ή ισότιμου τίτλου της αλλοδαπής, με αποδεδειγμένη εμπειρία ή γνώσεις συναφείς με το αντικείμενο της επιχείρησης και δύο (2) δημότες ή μόνιμοι κάτοικοι με αποδεδειγμένη εμπειρία ή γνώσεις συναφείς με το αντικείμενο της επιχείρησης. Ο καθορισμός του περιβαλλοντικού ή κοινωνικού φορέα του προηγούμενου εδαφίου και η διαπίστωση της συνδρομής των προϋποθέσεων στο πρόσωπο του προτεινόμενου από αυτόν μέλους, γίνεται με απόφαση του δημοτικού συμβουλίου. Ο Αντιπρόεδρος ορίζεται κατά τη πρώτη συνεδρίαση του διοικητικού συμβουλίου με ψηφοφορία μεταξύ των μελών του. Σε περίπτωση ισοψηφίας, υπερισχύει η ψήφος του Προέδρου».
18. Σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 6 παρ. 1 του ν.2839/2000(ΦΕΚ196 Α΄) Ρυθμίσεις θεμάτων του Υπουργείου Εσωτερικών, Δημόσιας Διοίκησης και Αποκέντρωσης και άλλες διατάξεις ορίζεται ότι: «Αρ.6.Ρυθμίσεις θεμάτων Γενικής Γραμματείας Ισότητας. 1. α) Σε κάθε υπηρεσιακό συμβούλιο των δημοσίων υπηρεσιών, των Ν.Π.Δ.Δ. και των Ο.Τ.Α., ο αριθμός των οριζομένων από τη Διοίκηση μελών κάθε φύλου ανέρχεται σε ποσοστό ίσο τουλάχιστον με το 1/3 των οριζομένων, σύμφωνα με τις κείμενες διατάξεις, εφόσον στην οικεία υπηρεσία υπηρετεί επαρκής αριθμός υπαλλήλων που συγκεντρώνει τις νόμιμες προϋποθέσεις για ορισμό και εφόσον τα μέλη που ορίζονται είναι πάνω από ένα (1). Τυχόν δεκαδικός αριθμός στρογγυλοποιείται στην επόμενη ακέραια μονάδα, εφόσον το κλάσμα είναι ίσο με μισό της μονάδας και άνω. β) Στις περιπτώσεις διορισμού ή υποδείξεως από το Δημόσιο, τα Ν.Π.Δ.Δ. και τους Ο.Τ.Α., μελών διοικητικών συμβουλίων ή άλλων συλλογικών οργάνων διοίκησης Ν.Π.Δ.Δ. ή Ν.Π.Ι.Δ., ο αριθμός των διοριζομένων ή υποδεικνυομένων προσώπων κάθε φύλου ανέρχεται σε ποσοστό ίσο τουλάχιστον με το 1/3 των διοριζομένων ή υποδεικνυομένων σύμφωνα με τις κείμενες διατάξεις, εφόσον τα μέλη που διορίζονται ή υποδεικνύονται είναι πάνω από ένα (1).
Τυχόν δεκαδικός αριθμός στρογγυλοποιείται στην επόμενη ακέραιη μονάδα, εφόσον το κλάσμα είναι ίσο με μισό της μονάδας και άνω. Οι διατάξεις των περιπτώσεων α΄ και β΄ εφαρμόζονται στα υπηρεσιακά συμβούλια, στα διοικητικά συμβούλια και στα συλλογικά όργανα διοίκησης που συγκροτούνται μετά την έναρξη ισχύος του παρόντος νόμου. Συγκρότηση συλλογικού οργάνου των περιπτώσεων α΄ και β΄ χωρίς την τήρηση των προϋποθέσεων του παρόντος άρθρου δεν είναι νόμιμη, εκτός των περιπτώσεων συλλογικών οργάνων των οποίων τα μέλη εν μέρει ή στο σύνολό τους ορίζονται ως εκ της θέσεως αυτών (ex officio) ή προέρχονται από εκλογή ή ορίζονται από το Υπουργείο Εθνικής Άμυνας και τα εποπτευόμενα από αυτό νομικά πρόσωπα λόγω αποδεδειγμένης ανεπάρκειας ικανού αριθμού προσώπων του ετέρου φύλου».
19. Επειδή με την αριθμ. 11/2024 απόφαση του (ΑΔΑ:9ΥΙΒΩΡΤ-Κ51), το δημοτικό συμβούλιο του Δήμου Ηράκλειας ενέκρινε τη συγκρότηση των μελών διοικητικού συμβουλίου της Δημοτικής Επιχείρησης Ύδρευσης Αποχέτευσης Δήμου Ηράκλειας.
Όπως προκύπτει από τον αυτεπάγγελτο έλεγχο της απόφασης δεν υπήρξε μέριμνα κατά την λήψη αυτής από το δημοτικό συμβούλιο προκειμένου να τηρηθούν υποχρεωτικά οι διατάξεις της υφιστάμενης νομοθεσίας για την προβλεπόμενη ποσόστωση συμμετοχής των δύο (2) φύλων στο διοικητικό συμβούλιο της ΔΕΥΑΗ.
20. Επειδή, δε μπορεί να γίνει επίκληση και εφαρμογή των διατάξεων περί αποδεδειγμένης ανεπάρκειας ικανού αριθμού προσώπων του ετέρου φύλου (στη εν λόγω περίπτωση γυναικών που εκπροσωπούνται μόνο με ένα (1) άτομο επί συνόλου έντεκα (11) μελών του διοικητικού συμβουλίου) και ειδικότερα για τους προτεινόμενους δημοτικούς συμβούλους καθώς δύο (2) γυναίκες δημοτικοί σύμβουλοι έχουν οριστεί ως αναπληρωματικά μέλη και καμία ως τακτικό. Η δε ποσόστωση για την ελάχιστη συμμετοχή του κάθε φύλο εφαρμόζεται χωριστά για τα τακτικά και χωριστά για τα αναπληρωματικά μέλη απόφ. 151/2008ΝΣΚ).
21. Επειδή η υποχρέωση του δημοτικού συμβουλίου να εξασφαλίσει τις απαιτούμενες προϋποθέσεις της νομοθεσίας για την νόμιμη συμμετοχή των 2 φύλων στο διοικητικό συμβούλιο της δημοτικής επιχείρησης προφανώς πρέπει να ξεκινά από τα τακτικά μέλη και μετά εφόσον επαρκούν τα άτομα να προχωρά και στα αναπληρωματικά και όχι τα αντίστροφο.
22. Επειδή η σύνθεση των συλλογικών οργάνων καθορίζεται από τις προβλέψεις των σχετικών διατάξεων προκειμένου να μην αμφισβητείται η νομιμότητα των συλλογικών οργάνων και προκύπτει θέμα ακυρότητας των αποφάσεων τους.
23. Επειδή για τον παραπάνω λόγο η αριθμ.11/2024 του δημοτικού συμβουλίου του Δήμου Ηράκλειας ελήφθη κατά παράβαση των εφαρμοστέων διατάξεων της νομοθεσίας ως προς τη συγκρότηση του διοικητικού συμβουλίου της ΔΕΥΑΗ.
Αποφασίζουμε
Ακυρώνουμε την αριθμ.11/2024 απόφαση του δημοτικού συμβουλίου του Δήμου Ηράκλειας, για τους ειδικότερους λόγους που αναφέρονται στο σκεπτικό της παρούσας απόφασης.
Η παρούσα απόφαση μπορεί να προσβληθεί, κατόπιν προσφυγής από οποιονδήποτε έχει έννομο συμφέρον, σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 151 του Ν. 3463/2006, ενώπιον της Ειδικής Επιτροπής του άρθρου 152 του ιδίου Νόμου, που εδρεύει στη Θεσσαλονίκη στην οδό Τ. Οικονομίδη & Καθ. Ρωσσίδου 11 Τ.Κ. 54008 Θεσσαλονίκη, εντός προθεσμίας ενός μηνός από την έκδοση της απόφασης ή την κοινοποίησή της ή αφότου έλαβε γνώση αυτής».
