Ερώτηση προς την Υπουργό Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας κατέθεσε ο Βουλευτής Σερρών της Νέας Δημοκρατίας, Θεόφιλος Λεονταρίδης, αναδεικνύοντας την απουσία εξειδικευμένης Στέγης Υποστηριζόμενης Διαβίωσης (ΣΥΔ) για άτομα με Διαταραχή Αυτιστικού Φάσματος στην Περιφερειακή Ενότητα Σερρών.
Με την ερώτησή του, ο κ. Λεονταρίδης υπενθυμίζει ότι η προστασία των ατόμων με αναπηρία αποτελεί συνταγματική υποχρέωση της Πολιτείας, ενώ επισημαίνει ότι, παρότι υπάρχει ήδη το αναγκαίο θεσμικό και χρηματοδοτικό πλαίσιο —μεταξύ άλλων μέσω του ΕΣΠΑ 2021-2027 και των Περιφερειακών Προγραμμάτων— στις Σέρρες δεν λειτουργεί ακόμη εξειδικευμένη δομή για άτομα με αυτισμό.
Όπως τονίζει ο Σερραίος Βουλευτής, η έλλειψη αυτή δημιουργεί βαθιά ανασφάλεια στις οικογένειες, ιδιαίτερα στους ηλικιωμένους γονείς και στα αδέλφια ατόμων με αναπηρία, οι οποίοι αγωνιούν για το μέλλον της φροντίδας των παιδιών τους, ενώ παράλληλα αναγκάζει πολλές οικογένειες είτε να μετακινούνται σε άλλες Περιφερειακές Ενότητες είτε να καταφεύγουν σε ιδιωτικές λύσεις υψηλού κόστους.
Ο κ. Λεονταρίδης υπογραμμίζει ότι πρόκειται για ζήτημα ισότιμης πρόσβασης σε θεμελιώδη κοινωνικά δικαιώματα, καθώς η ανάπτυξη ΣΥΔ δεν είναι ομοιόμορφη σε όλη τη χώρα, με αποτέλεσμα να δημιουργούνται γεωγραφικές ανισότητες. Με την παρέμβασή του, ζητά από την αρμόδια Υπουργό να ενημερώσει για τυχόν σχεδιασμό και χρονοδιάγραμμα δημιουργίας εξειδικευμένης ΣΥΔ στις Σέρρες, τα κριτήρια επιλογής Περιφερειακών Ενοτήτων, καθώς και τη δυνατότητα αξιοποίησης ακινήτων του Ταμείου Ακινήτων Εθνικής Άμυνας για τη στέγαση τέτοιων δομών, σύμφωνα με σχετική πρόβλεψη υπό διαβούλευση νομοσχεδίου.
Οι οικογένειες των ατόμων με αυτισμό στον τόπο μας δεν μπορούν να περιμένουν άλλο. Το δικαίωμα σε αξιοπρεπή υποστηριζόμενη διαβίωση δεν πρέπει να εξαρτάται από τον τόπο κατοικίας. Οι Σέρρες αξίζουν τις ίδιες υπηρεσίες κοινωνικής φροντίδας με κάθε άλλη περιοχή της χώρας.
Ολόκληρο το κείμενο της ερώτησης έχει ως εξής:
«Η προστασία των ατόμων με αναπηρία αποτελεί συνταγματική υποχρέωση της Πολιτείας και θεμελιώδη έκφραση του κοινωνικού κράτους δικαίου.
Σύμφωνα με το άρθρο 21 παρ. 6 του Συντάγματος, τα άτομα με αναπηρία έχουν δικαίωμα να απολαμβάνουν μέτρων που εξασφαλίζουν την αυτονομία, την επαγγελματική ένταξη και τη συμμετοχή τους στην κοινωνική, οικονομική και πολιτική ζωή της χώρας.
Το ειδικό θεσμικό πλαίσιο για τις Στέγες Υποστηριζόμενης Διαβίωσης καθορίζεται από τις ισχύουσες κανονιστικές πράξεις που ρυθμίζουν την ίδρυση, αδειοδότηση και λειτουργία τους, ενώ προβλέπεται η χρηματοδότηση της λειτουργίας τους μέσω δημόσιων πόρων και συμβάσεων με τον ΕΟΠΥΥ. Επιπλέον, η νέα Προγραμματική Περίοδος ΕΣΠΑ 2021–2027 προβλέπει τη χρηματοδότηση νέων ΣΥΔ μέσω των Περιφερειακών Προγραμμάτων.
Συνεπώς, το αναγκαίο νομοθετικό και χρηματοδοτικό πλαίσιο υπάρχει ήδη. Το ζητούμενο είναι η ισόρροπη ανάπτυξη των δομών και η ισότιμη πρόσβαση όλων των πολιτών στις υπηρεσίες υποστηριζόμενης διαβίωσης, ανεξαρτήτως τόπου κατοικίας.
Ωστόσο, σύμφωνα με τα διαθέσιμα στοιχεία, δεν προκύπτει ότι λειτουργεί στην Περιφερειακή Ενότητα Σερρών εξειδικευμένη Στέγη Υποστηριζόμενης Διαβίωσης για άτομα με Διαταραχή Αυτιστικού Φάσματος, γεγονός που έχει αναδείξει επανειλημμένα ο Σύλλογος Γονέων, Κηδεμόνων και Φίλων Ατόμων με Αυτισμό Ν. Σερρών «Η Ηλιαχτίδα».
Η απουσία εξειδικευμένης ΣΥΔ στην Περιφερειακή Ενότητα Σερρών δημιουργεί εύλογη ανασφάλεια στις οικογένειες των ατόμων με αυτισμό, ιδιαίτερα στους ηλικιωμένους γονείς, στις μονογονεϊκές οικογένειες και στα αδέλφια των ατόμων με αναπηρία, οι οποίοι αγωνιούν για το ποιος θα αναλάβει τη φροντίδα των αγαπημένων τους προσώπων όταν οι ίδιοι δεν θα μπορούν πλέον να ανταποκριθούν στις αυξημένες ανάγκες υποστήριξης.
Παράλληλα, η έλλειψη αυτή δημιουργεί στην πράξη άνιση πρόσβαση στις υπηρεσίες κοινωνικής φροντίδας, υποχρεώνοντας πολλές οικογένειες είτε να μετακινηθούν σε άλλες Περιφερειακές Ενότητες είτε να αναζητήσουν ιδιωτικές λύσεις με ιδιαίτερα υψηλό οικονομικό κόστος. Η πρόσβαση στις υπηρεσίες υποστηριζόμενης διαβίωσης δεν μπορεί να εξαρτάται ούτε από τον τόπο κατοικίας ούτε από την οικονομική δυνατότητα κάθε οικογένειας.
Η κατάσταση αυτή αναδεικνύει ένα ευρύτερο ζήτημα εθνικής κοινωνικής πολιτικής. Η ανάπτυξη των Στεγών Υποστηριζόμενης Διαβίωσης δεν είναι ομοιόμορφη σε όλες τις Περιφερειακές Ενότητες της χώρας, με αποτέλεσμα να δημιουργούνται γεωγραφικές ανισότητες και πολίτες δύο ταχυτήτων ως προς την άσκηση θεμελιωδών κοινωνικών δικαιωμάτων.
Η ύπαρξη θεσμικού και χρηματοδοτικού πλαισίου χωρίς την αντίστοιχη ανάπτυξη των αναγκαίων δομών δεν αρκεί για την εκπλήρωση των συνταγματικών και διεθνών υποχρεώσεων της Πολιτείας. Τα δικαιώματα των ατόμων με αναπηρία δεν εξαντλούνται στη νομοθέτηση, αλλά προϋποθέτουν την πραγματική δυνατότητα άσκησής τους μέσω επαρκών υπηρεσιών κοινωνικής φροντίδας σε ολόκληρη την επικράτεια.
Επειδή η δημιουργία Στεγών Υποστηριζόμενης Διαβίωσης αποτελεί εφαρμογή κατοχυρωμένων συνταγματικών και διεθνών δικαιωμάτων,
Επειδή η Πολιτεία οφείλει να διασφαλίζει ίσες ευκαιρίες πρόσβασης στις υπηρεσίες κοινωνικής φροντίδας για όλους τους πολίτες,
Επειδή εξακολουθούν να υφίστανται σημαντικές γεωγραφικές ανισότητες στην ανάπτυξη των ΣΥΔ,
Επειδή στην Περιφερειακή Ενότητα Σερρών δεν προκύπτει η λειτουργία εξειδικευμένης Στέγης Υποστηριζόμενης Διαβίωσης για άτομα με Διαταραχή Αυτιστικού Φάσματος,
Επειδή η Περιφέρεια Κεντρικής Μακεδονίας διαθέτει ενεργό χρηματοδοτικό εργαλείο για την ανάπτυξη νέων ΣΥΔ,
Ερωτάται η αρμόδια Υπουργός:
1. Υπάρχει συγκεκριμένος σχεδιασμός, χρονοδιάγραμμα ή προγραμματισμός χρηματοδότησης για τη δημιουργία εξειδικευμένης Στέγης Υποστηριζόμενης Διαβίωσης (ΣΥΔ) στην Περιφερειακή Ενότητα Σερρών;
2. Έχουν γίνει ενέργειες για την εξεύρεση κατάλληλου χώρου για τη δημιουργία Στέγης Υποστηριζόμενης Διαβίωσης (ΣΥΔ) στην Περιφερειακή Ενότητα Σερρών; Εάν ναι, σε ποιο στάδιο βρίσκονται και ποιο είναι το προβλεπόμενο χρονοδιάγραμμα υλοποίησης της δομής;
3. Με ποια αντικειμενικά κριτήρια επιλέγονται οι Περιφερειακές Ενότητες στις οποίες ιδρύονται νέες Στέγες Υποστηριζόμενης Διαβίωσης (ΣΥΔ);
4. Προτίθεται το Υπουργείο Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας, σε συνεργασία με τα συναρμόδια Υπουργεία, να αξιοποιήσει τη δυνατότητα που εισάγεται με το άρθρο 56 του υπό διαβούλευση σχεδίου νόμου για την ανάπτυξη κοινωνικών κατοικιών και χρήσεων κοινωνικής πρόνοιας σε ακίνητα του Ταμείου Ακινήτων Εθνικής Άμυνας, προκειμένου να χωροθετηθούν και να ανεγερθούν Στέγες Υποστηριζόμενης Διαβίωσης (ΣΥΔ) για άτομα με αναπηρία, ιδίως σε Περιφερειακές Ενότητες όπου καταγράφονται σημαντικές ελλείψεις, όπως η Περιφερειακή Ενότητα Σερρών;».
