Με πρωτοβουλία της παράταξης «ΑΛΛΑΓΗ στην Περιφέρεια Κ. Μακεδονίας», συζητήθηκε στη συνεδρίαση λογοδοσίας που έλαβε χώρα την Τρίτη 30 Ιουνίου, στο Περιφερειακό Συμβούλιο Κεντρικής Μακεδονίας, το θέμα των τραγικών συνθηκών διαβίωσης και υγιεινής που επικρατούν στην κλειστή δομή μεταναστών στο Κλειδί Σιντικής της Π.Ε. Σερρών.
Το κείμενο- ερώτηση της παράταξης είχε ήδη παρουσιαστεί και στη σχετική δίκη 30 μεταναστών της δομής, από το συνήγορο υπεράσπισης.
Στην ανακοίνωσή της, η παράταξη ανέφερε πως ο αντιπεριφερειάρχης Π.Ε. Σερρών Παναγιώτης Σπυρόπουλος παραδέχτηκε πολλές από τις διαπιστώσεις που έκανε στην παρουσίασή της η εισηγήτρια της παράταξης, Περιφερειακή Σύμβουλος Μαρία Παπαδημητρίου, και η καλεσμένη της παράταξης, εκπρόσωπος του Κοινωνικού Χώρου Άλμπατρος, Μαρία Τοπαλίδου, ενώ ο επικεφαλής της παράταξης, Καθηγητής ΑΠΘ, Γιάννης Μυλόπουλος, πρότεινε την ανάληψη κοινής πρωτοβουλίας διοίκησης και αντιπολίτευσης προς την κυβέρνηση για τη βελτίωση της απαράδεκτης κατάστασης.
Ακολουθεί το πλήρες κείμενο της ερώτησης που παρουσίασε η κ. Παπαδημητρίου:
«Με αφορμή τα πυκνά δημοσιεύματα, τις επίσημες εκθέσεις οργανώσεων ανθρωπίνων δικαιωμάτων και το ενδιαφέρον οργανισμών όπως το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Πανεπιστήμιο της Οξφόρδης, διαπιστώνουμε ότι η κατάσταση στην ελεγχόμενη/κλειστή δομή μεταναστών και αιτούντων άσυλο στο Κλειδί Σιντικής έχει ξεπεράσει κάθε όριο ανοχής. Οι άνθρωποι που μεταφέρονται εκεί — κυρίως από την Αίγυπτο, το Μπαγκλαντές και το Αφγανιστάν — τελούν υπό ένα ιδιότυπο καθεστώς παρατεταμένου εγκλεισμού και απομόνωσης, έλλειψης ενημέρωσης ως προς τις διαδικασίες ασύλου και τη διάρκεια κράτησής τους και άθλιων συνθηκών διαβίωσης. Άνθρωποι που δεν βαρύνονται με καμία ποινική καταδίκη έχουν μεταχείριση χειρότερη από ό,τι στις φυλακές οι καταδικασμένοι για σοβαρά αδικήματα. Η συσσωρευμένη αγανάκτηση έχει οδηγήσει σε σοβαρές εντάσεις, όπως οι κινητοποιήσεις των κρατουμένων (με αναφερόμενες φθορές) και η άγρια καταστολή τους το Νοέμβριο του 2025 αλλά και οι επαναλαμβανόμενες διαμαρτυρίες και απεργίες πείνας τον Αύγουστο του 2025, το Μάρτιο του 2026, και από τον Μάιο του 2026 μέχρι και τώρα.
Παράλληλα, οι καταγγελίες για τις συνθήκες διαβίωσης είναι ανατριχιαστικές:
• Απαράδεκτες υγειονομικές συνθήκες: Κοντέϊνερ 8, 12, 24 τ.μ. για 4, 8, ή 16 άτομα αντίστοιχα, με υπεράριθμους να κοιμούνται σε κουβέρτες στο πάτωμα. Ελλείψεις σε κλινοσκεπάσματα και σε τακτική πλύση και απολύμανση αυτών ώστε να αποφεύγεται η ανάπτυξη τυχόν παράσιτων. Οι τουαλέτες είναι απομακρυσμένες και ελάχιστες για τον αριθμό των κρατουμένων, το ίδιο και τα ντους στα οποία δεν εξασφαλίζεται η παροχή ζεστού νερού.
• Πλημμελής αποκομιδή απορριμμάτων: Αναφέρονται κάδοι με διαρκή παρουσία εντόμων καθώς και εμφάνιση τρωκτικών ή ερπετών μέχρι και στα κοντέινερ διαμονής.
• Δομικά προβλήματα: Έχει αναφερθεί από την εγκατάσταση της δομής ο αυξημένος κίνδυνος πλημμύρας, είτε από υπερχείλιση του Στρυμώνα που βρίσκεται κοντά στην είσοδο, είτε από δυνατή βροχή και με πιθανές κατολισθήσεις. Πάντως όταν βρέχει η πρόσβαση στη δομή είναι συχνά προβληματική και αναφέρεται είσοδος νερού στα πατώματα των κοντέινερ. Προβληματικός είναι και ο αερισμός της τοποθεσίας (χαράδρα) με αποτέλεσμα αποπνικτική ζέστη το καλοκαίρι και πιθανά προβλήματα στη λειτουργία κλιματιστικών στα υπερπληθυσμένα κοντέινερ. Ο κατατεμαχισμός της έκτασης με συρματοπλέγματα αφήνει ελάχιστο χώρο ελεύθερης κίνησης, και καθιστά αδύνατα τα ομαδικά αθλήματα.
• Στέρηση βασικών αγαθών: Αναφέρονται ελλείψεις σε ρούχα, εσώρουχα, κάλτσες, παπούτσια, πετσέτες, σεντόνια, μαξιλαροθήκες Επίσης σε σαπούνια, σαμπουάν, οδοντόκρεμες, οδοντόβουρτσες, ξυραφάκια. Κρατούμενοι αναγκάζονται να φορούν τα ίδια ρούχα για μήνες, με ό,τι αυτό σημαίνει για την προσωπική τους υγιεινή τους και την εμφάνιση δερματικών παθήσεων, μεταδοτικών ή μη. Είναι νωπή η εντύπωση την οποία προκάλεσε η εικόνα των ανθρώπων να προσέρχονται στα δικαστήρια των Σερρών το Νοέμβριο με καλοκαιρινά κουρελιασμένα ρούχα και σαγιονάρες!
• Σίτιση: Αποτελεί διαρκή πηγή σοβαρών παραπόνων για την ποιότητα και για την επάρκεια, αλλά και για σφάλματα, παραλείψεις και παρατυπίες στη διανομή. Η κακή και ελλιπής διατροφή είναι εμφανής στους περισσότερους κρατούμενους ενώ τον Αύγουστο του 2025 χρειάστηκε μεταφορά κάποιων στο νοσοκομείο με υποσιτισμό.
• Ελλιπέστατη Ιατροφαρμακευτική Περίθαλψη: Καταγγέλλεται ότι η μόνιμη απάντηση σε κάθε είδους σωματικό πόνο ή δερματικό πρόβλημα είναι η χορήγηση απλών παυσίπονων (παρακεταμόλη) Η πρόσβαση των κρατουμένων σε γιατρό είναι στην κρίση των φρουρών και η μεταφορά εκτάκτων περιστατικών σε νοσοκομεία γίνεται με τη συστηματική χρήση χειροπέδων.
• Προσκόμματα στην επικοινωνία: Οι διερμηνείς -όταν υπάρχουν- επιτρέπεται να συνομιλούν με τους κρατούμενους μόνο στο πλαίσιο επίσημης διαδικασίας. Απαγορεύεται να συνομιλεί μαζί τους το τεχνικό και βοηθητικό προσωπικό. Αναφέρεται ελλιπής ενημέρωση ως προς τις διαδικασίες ασύλου, την προσφυγή σε δεύτερο και τρίτο βαθμό, τη νομική υποστήριξη που μπορούν να έχουν. Επίσης είναι γνωστή η άγρια καταστολή ατομικών και συλλογικών διαμαρτυριών. Όσοι κατηγορηθούν παραπέμπονται σε δίκες χωρίς μάρτυρες, χωρίς δικηγόρους και χωρίς διερμηνείς, τους οποίους αναζητούν τα δικαστήρια εκ των ενόντων.
Η Περιφέρεια, μέσω των αρμόδιων υπηρεσιών της, έχει ξεκάθαρη θεσμική ευθύνη για τον έλεγχο των υγειονομικών συνθηκών, την προστασία της δημόσιας υγείας και την πρόληψη κινδύνων που επηρεάζουν τόσο τους διαμένοντες όσο και τον τοπικό πληθυσμό.
Κατόπιν των ανωτέρω, ερωτάται η Διοίκηση:
1. Έχουν πραγματοποιηθεί τακτικοί ή έκτακτοι έλεγχοι από τις Υγειονομικές Υπηρεσίες της Αντιπεριφέρειας Σερρών; Υπάρχουν πρόσφατες εκθέσεις για τις συνθήκες υγιεινής (τουαλέτες, αποχέτευση, καθαριότητα κοινόχρηστων χώρων) και για την ποιότητα του πόσιμου νερού; Έχουν εντοπιστεί ζητήματα που θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε έξαρση λοιμωδών ή μη νοσημάτων λόγω της παρουσίας παρασίτων και τρωκτικών ή άλλων νοσογόνων παραγόντων;
2. Τηρούνται τα βασικά πρωτόκολλα υγιεινής στους χώρους διαβίωσης; Έχει ελεγχθεί η πρόσβαση των κρατουμένων σε προσωπική υγιεινή; Έχει ελεγχθεί η υγεία των κρατουμένων για ενδείξεις υποσιτισμού και χρόνιες παθήσεις; Έχει ελεγχθεί η παροχή ειδικής διατροφής σε όσους κρατούμενους απαιτείται; Έχει εξασφαλιστεί η πρόσβαση ιατρών και νοσηλευτών σε όλους τους χώρους διαβίωσης, ώστε ο έλεγχος να είναι διαρκής; Ποιες συγκεκριμένες υποδείξεις ή κυρώσεις έχουν επιβληθεί στους φορείς διαχείρισης της δομής και ιδιαίτερα του κλειστού τμήματος;
3. Παρέχονται υπηρεσίες ψυχικής υγείας, αναγκαίες σε συνθήκες εγκλεισμού και ανασφάλειας; Με τι διερμηνεία; Έχει πρόσβαση το αντίστοιχο προσωπικό σε όλους τους χώρους διαβίωσης;
4. Με βάση τα ανησυχητικά ευρήματα και τις διαμαρτυρίες (Νοέμβριος 2025, Μάιος 2026), έχει ασκήσει η Περιφέρεια την απαιτούμενη πολιτική πίεση προς το Υπουργείο Μετανάστευσης και Ασύλου για την καθαριότητα του χώρου και τη διατροφή των κρατουμένων, καθώς και για την ανελλιπή ενημέρωσή τους για την πορεία των αιτημάτων ασύλου και της δυνατότητας προσφυγής σε δεύτερο και τρίτο βαθμό;
5. Αντίστοιχα έχει ασκήσει η Περιφέρεια την απαιτούμενη πολιτική πίεση στο Υπουργείο Προστασίας του Πολίτη για την άμεση βελτίωση των υποδομών, την επαρκή ιατροφαρμακευτική κάλυψη, την αποσυμφόρηση της δομής και το σεβασμό των δικαιωμάτων των κρατουμένων όπως η πρόσβαση σε διερμηνεία, σε νομική και ψυχολογική υποστήριξη, σε επικοινωνία, σε μόρφωση, δημιουργική απασχόληση και άθληση, καθώς και την απουσία κάθε απάνθρωπης και εξευτελιστικής μεταχείρισης;
6. Υπάρχει συνεργασία με άλλες αρμόδιες αρχές (Δήμος Σιντικής, Αστυνομική Διεύθυνση Σερρών) για τη διασφάλιση των βασικών κανόνων αξιοπρέπειας και ασφάλειας;
7. Πώς αξιολογεί η Περιφέρεια την πρόσφατη απόφαση για ενίσχυση της δομής με επιπλέον προσωπικό (αστυνομικούς φύλακες), όπως διαβεβαίωσε κατά την πρόσφατη επίσκεψή του στην περιοχή ο Γενικός Γραμματέας Υποδοχής Αιτούντων Άσυλο, Σπύρος Σταθούλης;
Θεωρείται επαρκής για την κάλυψη των πάγιων αναγκών ασφαλείας και τη διαχείριση των εντάσεων, και ποιο είναι το συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα υλοποίησής της ώστε να ανακουφιστεί η ήδη υποστελεχωμένη τοπική αστυνομική δύναμη;
8. Έχει καταγραφεί η επιβάρυνση στις τοπικές υποδομές (οδικό δίκτυο, υπηρεσίες υγείας);
Πώς σκοπεύει να παρέμβει η Περιφέρεια δεδομένου ότι το Κέντρο Υγείας Σιδηροκάστρου παραμένει δραματικά υποβαθμισμένο και υποστελεχωμένο, ενώ την ίδια στιγμή καταγράφονται σοβαρότατες ελλείψεις στα διαθέσιμα ασθενοφόρα του ΕΚΑΒ για την κάλυψη της περιοχής; Έχει διεκδικήσει η Περιφέρεια μέσω ΕΣΠΑ ή άλλων πόρων ειδικά έργα υποδομής και ενίσχυσης των υγειονομικών δικτύων που θα υποστηρίξουν τη λειτουργία της δομής, αλλά και θα ανακουφίσουν την καθημερινότητα των κατοίκων της ευρύτερης περιοχής, η οποία σηκώνει δυσανάλογο βάρος;
Η διασφάλιση αξιοπρεπών και ασφαλών συνθηκών διαβίωσης για τους κρατούμενους δεν αποτελεί μόνο ζήτημα ανθρωπισμού, αλλά και ουσιαστική προϋπόθεση για την προστασία της δημόσιας υγείας και της κοινωνικής συνοχής. Ταυτόχρονα, η έγκυρη και πλήρης ενημέρωση των πολιτών είναι κρίσιμη, ώστε να αποφευχθούν φαινόμενα φόβου, παραπληροφόρησης και κοινωνικής έντασης.
Καλούμε την Περιφερειακή Αρχή να τοποθετηθεί με διαφάνεια, να παρουσιάσει τα πραγματικά δεδομένα και να αναλάβει ενεργό ρόλο, όπως επιτάσσουν οι αρμοδιότητές της».
