Της Πόπης Χαριτωνίδου Γαρούφα
Αρχαιολόγος -συγγραφέας πρώην Αντιδήμαρχος
Για άλλη μία φορά οι Σέρρες μένουν έξω από έναν εθνικό πολιτιστικό σχεδιασμό: το πρόγραμμα «Πολιτιστικά Masterplans», που αφορά 15 πόλεις και νησιά στην Ανατολική Μακεδονία, τη Θράκη, το Ανατολικό Αιγαίο και τη Θεσσαλονίκη. Η απουσία της πόλης μας δεν είναι απλώς ένα δυσάρεστο στατιστικό• αποτελεί ένδειξη συστηματικής υποτίμησης της πολιτιστικής δυναμικής της ενδοχώρας.
Οι Σέρρες διαθέτουν αξιόλογη πολιτιστική κληρονομιά και σύγχρονες δημιουργικές δυνάμεις: αρχαιολογικοί χώροι, ιστορικά μνημεία και μοναστήρια, ζωντανές τοπικές παραδόσεις, καθώς και νέες ομάδες πολιτιστικής παραγωγής. Αυτά τα συγκριτικά πλεονεκτήματα θα έπρεπε να τις καθιστούν φυσική επιλογή για προγράμματα που συνδέουν κληρονομιά και σύγχρονη δημιουργία.
Ωστόσο, η ευθύνη δεν βαραίνει αποκλειστικά την κεντρική πολιτική. Βαραίνει και τους τοπικούς φορείς — την αυτοδιοίκηση, πολιτιστικούς συλλόγους και τα ακαδημαϊκά/δημιουργικά δίκτυα — που όφειλαν να καταρτίσουν και να προωθήσουν ένα συνεκτικό, πειστικό αίτημα διεκδίκησης. Η απουσία διακριτής, οργανωμένης στρατηγικής διεκδίκησης, η περιορισμένη εξωστρέφεια και η αδυναμία σύναψης ισχυρών συνεργασιών σε περιφερειακό και ευρωπαϊκό επίπεδο έχουν κόστος: όχι μόνο χρηματοδοτικό, αλλά και συρρίκνωσης ευκαιριών ανάπτυξης μέσω πολιτισμού.
Τι χρειάζεται άμεσα να γίνει:
Σύνταξη ολοκληρωμένου Περιφερειακού Πολιτιστικού Σχεδίου (short-term action plan) με σαφείς άξονες, έργα και χρονοδιαγράμματα.
Δημιουργία μόνιμου διεκδικητικού φορέα (task force) που να περιλαμβάνει εκπροσώπους Δήμου, Περιφέρειας, πολιτιστικών φορέων, πανεπιστημιακών και νέων δημιουργών.
Ενίσχυση της προβολής: συμμετοχή σε περιφερειακά δίκτυα, στοχευμένες προτάσεις σε ευρωπαϊκά/εθνικά προγράμματα και συνέργειες με γειτονικούς δήμους και νησιωτικούς προορισμούς.
Αξιοποίηση των τοπικών «brands» (αρχαιολογικοί χώροι, παραδοσιακά προϊόντα, φεστιβάλ) σε συνδυασμό με πρωτοβουλίες σύγχρονης δημιουργίας που προσελκύουν κοινό και τουρισμό.
Η πολιτεία οφείλει να εξηγήσει τα κριτήρια επιλογής και να διασφαλίσει διαφάνεια και ισόρροπη κατανομή ευκαιριών. Οι τοπικοί άρχοντες οφείλουν να αναλάβουν την ευθύνη της στρατηγικής διεκδίκησης — να μετατρέψουν τη δυσαρέσκεια σε σχέδιο και δράση. Η πολιτιστική αναβάθμιση των Σερρών είναι ρεαλιστική και αναγκαία: δεν είναι πολυτέλεια αλλά επένδυση στην τοπική οικονομία, στην ταυτότητα και στην εξωστρέφεια.
Ήρθε η ώρα οι Σέρρες να βγουν από τη σκιά των παραλείψεων. Αρκετά με τις δικαιολογίες- θέλουμε σχέδιο, συνεργασία και αποτελέσματα.
